Dit verhaaltje gaat over de Sun Dance. In dit boekje komen we meer verhalen tegen over de Sun Dance, een van de belangrijkste ceremonies. Als westerlingen kijken we over het algemeen wat sceptisch naar dit soort ceremonies. Een zweethut snappen we allemaal nog wel. Dat heeft iets weg van een sauna en in een sauna krijg je het warm, je gaat zweten en op die manier wordt het lichaam gereinigd. Bij ons westerlingen is een sauna een recreatieve bezigheid. Maar een echte Lakota zweethut is op geen enkele manier te vergelijken is met een sauna. Een Lakota zweethut is echt heet en het meedoen heeft werkelijk waar te maken met afzien. Hier wordt een offer verwacht en dat offer is zweet, je eigen zweet. Bij de Sun Dance offer je bloed en je danst voor het welzijn van een ander, voor het volk of voor je broeders en zusters. Jij offert jouw bloed voor het welzijn van anderen, mensen of dieren of moeder aarde. Begin je als Sun Dancer wordt er verwacht dat je dat vier jaar achter elkaar doet.

Over onze manier

Het huis zat vandaag weer eens vol met visite. Lupe was er ook. Een tijdje terug was hij plotseling vertrokken, nu kwam hij even plotseling weer opdagen.
Met een vage glimlach om zijn lippen verklaarde hij: “Ik ben de weg kwijtgeraakt in Scottsbluff  Nebraska en ik heb hem in Rapid City South Dakota weer terug gevonden.”
We hadden weer een lading hout opgehaald en zouden elkaar hier ontmoeten. Lupe maakte ouderwets burito’s met bonen en kaas klaar. Tom kwam ook hierheen vanuit het basis kamp, de Oude Man was er en er stapten nog wat Sun Dancers binnen. Al met al was het een vol huis.
Ernest vertrok weer snel na een kop koffie. Hij groette ons allemaal: “Ik zie jullie morgen bij de zweethut ceremonie. Ik moet direct naar huis anders loop ik het risico dat ik in het hondenhok mag gaan wonen!”
Terwijl we aan tafel koffie zaten te drinken, kwam het gesprek op de Sun Dance. Het was nog maar vier en een halve maand weg. Er passeerden een aantal onderwerpen de revue, waaronder de vooringenomenheid van sommigen die de protocollen niet in acht namen rond het uitnodigingsbeleid.
Sommigen gingen er gewoon vanuit dat ze zo maar kunnen komen opdagen en beginnen met Dansen. Er werd niet eens de moeite genomen om eerst te spreken met de sponsor of met de  leider of organisator van de Dance. In ons geval was dat beide keren met Tom.
Tijdens het gesprek over de voorbereidingen, een tijdje daarna, kwam dezelfde klacht naar voren. Eén van de dansers merkte op dat hij zichzelf elf jaar had voorbereid om Sun Dancer te worden voordat hij de Kring binnen ging, “….maar tegenwoordig denken ze dat ze na drie zweethut ceremonies klaar zijn om te Dansen.”
Lupe vertelde hoe het eigenlijk zou moeten. Hoe je eerst de Sun Dance leider of de ouderen moest benaderen. Men zou eerst tabak moeten geven en dan pas voorzichtig advies vragen over hoe zij om zouden kunnen gaan met onze manieren voordat ze überhaupt toestemming konden vragen of ze eventueel mee zouden mogen doen met de Sun Dance.
“Instant Indianen,” zei iemand anders tegen de mannen die rond de tafel zaten. “Iedereen wil dat het hier en nu gebeurt, maar ze hebben geen idee hoe ze het moeten benaderen. Ze denken dat ze wel klaar zijn, dat ze het snappen, maar dat doen ze niet.
Ik vertelde de mensen de laatste keer tijdens de Sun Dance: “hey, time out, voordat je daar naar binnen swingt en denkt mee te kunnen doen met de Sun Dance, vraag het eerst even aan de organisatie. De mensen moeten eerst met Tom gaan praten, hij is de leider van de Sun Dance. En de vrouwen moeten met Loretta gaan praten, die twee zijn de leiders en de sponsors van de Sun Dance.”

Misschien komt het wel door de lijn waarin de planeten staan. Misschien komt het wel omdat het tijdperk van Aquarius begint. Misschien hoeft het allemaal niet meer zo lang te duren als vroeger. Misschien hebben de mensen tegenwoordig gewoon haast omdat er druk achter staat.
Sommige van de dansers (één daarvan nam 15 jaar de tijd voor de voorbereidingen voordat hij ging Dansen.) stemden in met de vorige spreker en iemand sprak zijn misnoegen uit over de mensen die om reden alleen bij henzelf bekend, onvoldoende voorbereid gingen meedoen met de Sun Dance.
“Ik denk dat ze helemaal niet begrijpen waar het over gaat.” zei één van de mannen. Het is ook niet iets wat je zomaar even doet. Er is een reden waarom het jaren duurt voordat je er klaar voor bent en de Kring binnen kan stappen. Je moet wel heel zeker weten wat je gaat doen als je eraan begint.
En dat is waar. Op deze dansvloer heb ik meer dan eens iemand het ene jaar zien dansen om ze daarna nooit meer terug te zien.
“Die mensen begrijpen er niets van” vertelde Loretta op een dag in de keuken. “Ze begrijpen niet wat committent betekent. Zo zal de rest van hun leven ook wel zijn. Ze hebben er geen flauw idee van hoe zwaar het wordt als je er aan begint.”
Een paar jaar terug besloot een jongeman op de vierde dag dat hij wilde dansen. Hij zei dat hij zich ’s ochtends zou laten piercen en dat hij zich ’s middags los zou trekken. Een paar dansers wilden hem tegenhouden, ze wisten wel beter. Toch kreeg hij het voor elkaar om te gaan dansen en God betere het, maar ze lieten hem piercen. Kort nadat hij de cirkel had betreden viel hij flauw. Toen hebben we hem tegen de boom aangezet.  Nadat hij weer bij kwam, hebben ze hem gedwongen terug te gaan naar zijn plaats en verder te Dansen. Hij is het jaar daarop niet meer terug gekeerd en we hebben hem daarna ook nooit meer gezien.
“Dat joch was net zo thuis in de dance cirkel als een mens op de maan.” merkte een van de oudere dansers toen op.
Sommige vrouwen die dansten, kwamen ook nooit meer terug. Waarschijnlijk vonden ze andere zaken om invulling aan hun leven te geven. Wellicht hadden ze betere zaken te doen dan de Sun Dance nog een keer bij te wonen. Sommige mannen ook trouwens.
“Er zijn slechts twee dingen die je kunnen afhouden van de Sun Dance.” zei een danser ooit eens: “of er gaat iemand dood in de familie, of je gaat zelf dood.”
“Iedereen weet dat het iets is wat je vier jaar bindt.” werd ooit een aspirant danser verteld die wel de moeite nam om eerst advies in te winnen.
Die verplichting is alles overheersend en best beangstigend. Het is een grote stap. Het is niet iets wat je zomaar doet zodat je kan zeggen dat je het ooit eens gedaan hebt. Het is iets wat je leven helemaal veranderd.