Nico en Duurzaam

Duurzaamheid staat voor maatschappelijk verantwoord ondernemen en ontwikkelen. Maatschappelijk verantwoord is echter een eeuwig discussiepunt, want wat is maatschappelijk verantwoord? Dat ligt er helaas een beetje aan tot welke kringen men behoort. Er wordt vanuit verschillende maatschappelijk kringen in onze samenleving verschillend tegen "maatschappelijk verantwoord" aangekeken en dat maakt duurzaam ontwikkelen tot een lastige opdracht. Ook staat maatschappelijk verantwoord ontwikkelen en investeren regelmatig haaks op de belangen van mensen en organisaties die veel geld verdienen aan de huidige gang van zaken op de wereld. Dat maakt het nog lastiger, want daar waar het geld zit, zit ook de macht.

Mijn visie rond de noodzaak van duurzaam ontwikkelen komt voort uit een combinatie van interesse en nuchter redeneren. Dat zorgde ervoor dat ik vroeg in mijn leven met allerlei vragen kwam te zitten. Het zorgde voor onrust in mijn bestaan omdat ik wist dat het niet langer goed kon gaan met onze wereld als er niet een kantelpunt zou komen in de manier van produceren, consumeren en de manier waarop de welvaart op deze wereld verdeeld is. Ook het in rap tempo uitsterven van diersoorten en het verdwijnen van kwetsbare ecosystemen is voor mij altijd een doorn in het oog geweest, net zoals de uitbuiting door het kapitalisme van welke groepering of beweging, ras of volk dan ook, als het in het straatje paste van winst en behouden of uitbreiden van kapitaal en macht.

In mijn jonge jaren deed ik daar weinig tot niets mee. Ik was weliswaar kritisch, maar ik was ook een kind van de westerse wereld. Ik kom uit een niet arm gezin waar mijn bord altijd goed gevuld was en het dak boven mijn hoofd gegarandeerd. Ook ik had een brommer zodra het mocht en kocht een auto zodra ik kon waarmee ik alle kanten opscheurde om te doen wat westerse mensen doen.

Ervaring

In de jaren 80 van de vorige eeuw ging ik als operator de chemische industrie in en kwam te werken in een fabriek waar gewasbeschermingsmiddelen werden geproduceerd. Ik kwam dus in het hol van de leeuw als het gaat om het produceren van middelen die niet goed zijn voor ons ecosysteem. Ik was me daar goed van bewust, maar de chemiegigant waarvoor ik werkte betaalde goed en het werken in ploegen beviel me uitstekend, dus ik heb dat een jaar of elf volgehouden. Ik heb daar veel geleerd over mezelf maar vooral ook over hoe er wordt omgesprongen met regels en wetten in productieprocessen van discutabele middelen. Omdat ik hier kennis van zaken kreeg, werd mijn toch al kritische mening ten opzichte van de inrichting van onze wereld alleen maar onderbouwd met feiten die ik met eigen ogen zag en met eigen oren hoorde.  

In die tijd heb ik ook 12 jaar “off grit”  geleefd. Ik heb op een schip gewoond. In eerste instantie een sleepboot van 14 meter, later een Groninger Steilsteven van 26 meter. Ik had geen vaste ligplaats, ik zwierf eigenlijk rond en was geheel selfsupporting als het gaat om gas, licht en water. Dat was een goede leerschool. Ik moest nadenken over wat nu de juiste manier is om aan die behoefte te voldoen. Ik ondervond ook aan den lijve hoeveel energie en organisatie het kost om te zorgen dat die zaken op orde zijn. Het is heel leerzaam om niet op de waterleiding aangesloten te zijn of een thermostaat aan de muur te hebben die je hoger kan zetten waardoor de kachel gaat branden.

Bij de chemiegigant ben ik van de één op de andere dag vertrokken. Gewoon de zak genomen. Daarna ben ik vlettenschipper geworden in “het zand” waarin ik terecht kwam in de wereld waar iedereen een dubbeltje verdiend aan een kuub zand in de weg van de bodem van de zee naar de bouw van onze dorpen en steden. Daarna ben ik in de bodemsanering gaan werken. Voor mijn gevoel een goede stap om mijn opgedane vakkennis in volcontinue processen te delen in de wereld van milieuboeren en recyclelaars. Daar kwam ik er achter dat in die wereld de echte boeven werken. Die slimmeriken verdienen grof geld aan de noodzaak troep te ruimen op de wereld. Helaas staat hierbij het verdienen van geld voorop. Het ruimen van de troep, in dit geval het verantwoord schoonmaken van vervuilde grond, is van ondergeschikt belang. Illegale lozingen en onverantwoorde procesvoering was meer regel dan uitzondering. Ik volgde in die tijd cursussen milieukunde en werkte samen met iemand die plannen had om een groot pand in de regio om te toveren tot een modelwoning vol ecologische en duurzame snufjes.

Eigen ontwikkeling en zoektocht naar kantelpunt

Toen ik bij de milieuboeren ben opgestapt – dat was echt een zowel ontgoocheling als een eye opener- ben ik voor mezelf begonnen als verhalenverteller, iets helemaal nieuws voor mij. Dat bracht me naar Noord Amerikaanse Indianen waar ik leerde de werkelijkheid van de mythe te scheiden over het Rode Volk dat voor velen nog “dicht bij de natuur” staat. In een later stadium kwam ik op Heijplaat terecht, waar duurzaam herontwikkelen van een gebied met een grote cultuurhistorisch waarde midden in de havens van Rotterdam aan de orde is.

Vooral in Heijplaat kon ik mijn kennis en inzichten verder ontwikkelen. Ik heb me er echt ingestort met alle ziel en zaligheid en ben de knok aangegaan om te kijken of de hele groep die van invloed is op de ontwikkelingen( havenbedrijf, gemeente, woningbouwcorporatie, bewoners, energiebedrijven enz.) in staat is om deze giga uitdagende klus te klaren. Binnen dat verhaal ben ik (mede) verantwoordelijk voor het tot stand komen van een visie vanuit de bewoners van Heijplaat op duurzaam ontwikkelen.

Tegenwoordig mag ik colleges geven in deze materie, ben regelmatig gastdocent op bv. de Hoge School Rotterdam en verwerk duurzaamheid in mijn verhalen, workshops en lezingen. De grote zoektocht van het moment is het zoeken naar een kantelpunt, waardoor we met z’n allen eerlijk gaan worden en de waarheid onder ogen leren zien. Voorlopig zie ik alleen maar goede PR bij duurzame projecten die eigenlijk vaak alweer achterhaald zijn. Grote organisaties als gemeentes, havenbedrijf Rotterdam, woningbouwcorporaties en energiegiganten zouden zichzelf eens een keer een enorme schop onder hun eigen kont moeten geven en moeten stoppen met het vertellen van mooie verhalen, maar uitvoeren wat ze zeggen. Op Heijplaat merk ik dat ze absoluut niet geconfronteerd willen worden met de werkelijkheid, maar liever in een droomwereld blijven zweven zodat ze van zichzelf kunnen vinden dat ze goed bezig zijn. De actieve groep bewoners is in 2016 aan de kant geschoven als zijnde lastig en het hebben van eigen ideeën die niet reëel noch uitvoerbaar zijn. Van zichzelf gelooft de gemeente Rotterdam graag dat de organisatie van bewoners die bezig zijn met duurzaam ontwikkelen van hun wijk vrijwillig gestopt zijn. Ik weet wel beter.

Onlangs werd de Nederlandse Staat en Gemeentes door de rechter gedwongen om nu echt aan het werk te gaan om de CO2 uitstoot terug te dringen. Als je hier goed over nadenkt, dan is de overheid de schaamte voorbij als het gaat om haar verantwoordelijkheid om zich te houden aan afspraken rond dit thema. Er zal nog heel wat water door de Maas naar zee stromen voordat het tot de meute doordringt dat duurzaam ontwikkelen noodzaak is willen we een wereld achterlaten voor de kinderen van onze kleinkinderen. Dat is geen hobby en dat is zeker niet gebaat bij de vrijblijvendheid die de overheid denkt te hebben jegens de verplichting om actief naar een kantelpunt te zoeken in het duurzaam ontwikkelingen.